Oudtshoorn koester inwoners se hartsake

This slideshow requires JavaScript.

’n Mens kan nie anders as om Oudtshoorn met volstreise, Kangogrotte en die feestelike Klein-Karoo Nasional Kunstefees (KKNK) te vereenselwig nie. Maar wat is in die ander kamers van die hartjie van die Klein-Karoo; die afdraaie vanuit Baron von Reede-straat en die huise waar feesgangers doodluiters verby haas op pad na hulle volgende vertoning?

Dit is al sterk skemer. As jy skemertyd tydens die KKNK rondry, wemel die strate nog van feesgangers tussen musiektente en kosstalletjies, maar op dié Septemberaand is die dorp soos ’n herfsboom wat sy blare verloor – die lamppale is kaal en die velde plat.

In die hoekhuis van Oranjestraat skop ek en my vriend, Jacques Punt, skoene uit by die Gerstner-gesin –  tannie Bella, oom Hein, hul dogter, Hannelize en kleindogter Hania Rose Gerstner. Die gesin woon al 18 jaar in ’n simmetriese wit-muur-groen-dak-huisie. Van fees, kan jy hulle niks vertel nie.

Ons besoek word ingelyf met boeretroos in ’n Wimpy-beker en die tee in netjiese koppies – daardie stel wat jou ouma altyd vir die grênd mense uitgehou het.

Dis egter toe ons van ons planne om die Kangogrotte te besoek vertel, dat ons uitvind hiérdie familie, kan meer as net 18 jaar se jolige feesstories vertel.

“By die Grotte is daar nie veel vernuwings sedert Hein-Jacques daar weg is nie,” vertel Bella.

Hein-Jacques Gerstner, Bella en Hein se seun, is die voormalige bestuurder van die Kangogrotte en het onlangs na Mulu in Maleisië emigreer. Hy is dié Gerstner wie se gesig ek van ’n Carte Blanche-episode herken, omdat hy ’n begrotingskandaal deur die munisipaliteit oopgevlek het. Ek kon die bekommernis nog swaar in die lug sien hang.

Die krisis het in 2014 begin toe die DA vir ’n intervensie gevra is in die Oudtshoorn- en Kannaland-gebiede, as gevolg van wanbestuur deur die ANC-beheerde munisipaliteit. Dit het op die lappe gekom dat die Grotte se 16 miljoen rand-trust wat vir opknapping en onderhoud versamel is, vir munisipale doeleindes misbruik is.

“Hulle [Hein-Jacques, sy vrou en twee seuns] het net hier om die hoek van ons gebly. Hein-Jacques was 22 jaar lank die bestuurder. Mulu was een van die moeilikste besluite nóg – vir hulle én ons. ’n Mens kan amper sê dat hulle moes vlug, omdat sy familie en ons gedreig is. Hy het besef dat hy nooit die eenmanstryd teen die regering gaan wen nie,” bieg Hannelize.

Hein-Jacques het onlangs ’n vyf jaar-kontrak as die bestuurder van die Mulu-Wêrelderfenis natuurreservaat aanvaar waar hy nou sy passie uitleef.

“Juka [Hein-Jacques se jongste seun] wou ’n boer geword het; hy het lammertjies gehad wat hy self gekoop het. Sê my, waar boer jy as jy tussen watergrotte bly? Hy ry nou net fiets,” vertel Hein.

Hy glimlag egter toe Bella met ’n pamflet aankom waarop Juka en sy ouer broer, Gustav, op die voorblad as die ambassadeurs van Curtin Universiteit in Maleisië pronk.

“Gustav vertel net dat hulle die hele tyd afgeneem word, omdat almal daar dieselfde lyk, behalwe hulle,” hou Bella die gemoedere hoog.

Ons besluit die volgende oggend om ons uitstappie met ’n buitelug Karoo-oggend te begin. Tien kilometer buite Oudtshoorn, bied Buffelsdrift Wildreservaat ’n olifantontbyt aan waar jy gesellig saam met die olifante Malaika, Buelo en Jabari verkeer.

Dié drie olifante kom oorspronklik van die Krugerwildtuin waar hulle as kalfies wees gelaat is. Angelo Coetzee, die hoof-natuurbewaarder van dié reservaat, vertel dat hulle besluit het om die drie olifantjies mak groot te maak en nou ’n geleentheid vir die gemeenskap bied om met hulle in aanraking te kom

“Mense is baie bang vir olifante en hulle moet wees, maar hulle is werklik besonderse diere. Ons wil mense bewus maak van stropery en wys dat olifante meer waardevol is as hulle lewendig is.”

Die ontbyt begin met ’n voorstelling van elke olifant. Elke naam is spesifiek gekies: Buelo se naam beteken God van dissipline en hy is die leier tussen, “engel” Malaika en “stoute” Jabari. Ons kry ’n geleentheid om saam met die olifante ’n foto te neem in ruil vir ’n eethappie; dan spog dié drie met allerhande toertjies. Voor die bederfie, word jou skouer met ’n groot, swaar slurp omhels wanneer jou nuwe maat jou met ’n slurpdrukkie groet. Dis egter eers na die voermannewales wat jy vertel word dat daar meer as ’n 100 000 spiere in ’n olifant se slurp is.

Die ontbyt sluit af waar ons in ’n buitelug-lokaal met ’n uitsig oor Buffelsdriftdam om tafels sitplek inneem – gereed vir sjampanje, vrugteslaai, ’n spoggerige quiche-gereg en spek. Saam met ons sit drie Stellenboschers wat ’n studente-reünie hou. Hulle noem hulself “werkende studente”. Jy lag maar net saam, al is dit uit pure onkunde vir die begrip.

Hannelize nooi ons daarna vir ’n masseer-bederfie by haar werk, Pampering for you. Plekkies soos hierdie, geleë in St Johnsstraat is ’n paar treë van Baron von Reede-straat – een van die redes hoekom dit ’n gewilde stoomafblaasbestemming is wat tydens die KKNK deur bekendes soos Kurt Darren en Chris Chameleon gereeld besoek word.

Marina Oosthuizen, die eienaar, sê dat alhoewel die feestyd altyd nuwe gesigte bring, sy die gereelde kliënte met hul lekker geselsies ook baie waardeer.

“Jy bou ’n verhouding met jou lojale kliënte. Een tannie het my ook al aan haar boerseun probeer afsmeer, al weet sy ek is getroud,” lag sy.

Oosthuizen het in verskeie lande soos Engeland en Katar haar towerhande laat werk, maar haar hart klop nog altyd “platteland”.

“Oudtshoorn het my gekies,” glo sy.

Só steel Oudtshoorn besoekers se harte een vir een. ’n Dorp soos dié bied vir jou die beste uit beide wêrelde. As ’n mens dieper in die kamers van die Klein-Karoo krap, ontmoet jy die boeretroos-families wat brand om te gesels; dan luister jy, want hulle hét iets op die hart.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s