Pityana gebruik die mag van die verlede vir ’n beter Suid-Afrika

Bea Lingenfelder

dav
«

“Dit wat die Swart Bewussynsbeweging vandag is, is gebaseer op die vrae wat oor die verlede gevra word. Dít wat mense herinner aan wat gebeur het.”

Dít is die boodskap wat professor Barney Pityana, professor in emeritus van regte en STIAS-genoot, op Dinsdag 13 September 2016 tydens sy toespraak, Steve Biko and the Black Consciousness Philosophy: a Contribution to South Africa’s system of ideas, in Stellenbosch aan sy gehoor nagelaat het.

Volgens Pityana het hy besluit om tydens sy toespraak op die belangrikheid van vrae te fokus, omdat dit ’n kerneienskap in die analisering en verbetering van ’n probleem is.

“Daar is min materiaal oor Steve Biko en toe begin ek myself vra: ‘maar hoekom is dit so?’ Alhoewel daar strate en sentrums na hom vernoem word, is daar tot vandag toe steeds onsekerheid oor hierdie man,” gaan Pityana voort.

Hy het vertel dat alhoewel Biko nie die stigter van die Swart Bewussynsbeweging was nie, is hy teen 1977 as die stem van hierdie beweging beskou, omdat daar ’n beduidende verbintenis tussen die twee was.

“Biko het ’n eerlike evaluering oor die sosiopolitiese landskap van Suid-Afrika in 1967 gemaak. Hy het ’n samelewing wat as vanselfsprekend aanvaar is, krities begin analiseer en dit bevraagteken.”

Pityana het vertel dat diegene wat volgens hierdie “vanselfsprekende” leefstyl gelewe het, het veroorsaak dat daar ’n afwesigheid in ’n swart betroubare stem was; inteendeel, daar was stilte.

Pityana het hiermee die belangrikheid van die jeug-stem in transformasie beklemtoon.

“Alhoewel dit duidelik is dat daar vandag na ’n vorm van bevryding gestreef word, laat sommige van ons [swart mense] steeds toe dat ons onderdruk word as gevolg van ons velkleur. Ons moet besef dat swartwees nie deur jou velkleur definieer kan word nie, maar eerder deur jou gewilligheid om teenoor ontmensliking op te tree.”

Een van Pityana se kernfaktore ten opsigte van hierdie optrede, is dat daar solidariteit tussen die verskillende generasies moet wees. Hy beaam Biko se stelling dat samewerking ’n enorme bydrae lewer.

“Die gaping wat tussen die generasies oorbrug moet word, lê in die wedersydse afhanklikheid van mekaar. Dit is onmoontlik dat ’n samelewing slegs een denkwyse deel. Dus moet die mag van die verlede aan die nuwe generasie oorgedra word. Studente-bewegings word dikwels onderskat, maar dit bou juis voort op die idees van Biko – daar is geen vryheid in stilte nie.”

Kyk hier vir ‘n blik op Pityana se toespraak:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s